یکی از شکایت‌های رایج افرادی که از سمعک استفاده می‌کنند این است:
«توی خانه با سمعک خیلی خوب می‌شنوم، ولی همین که از خانه بیرون می‌روم، دیگر صداها را خوب متوجه نمی‌شوم.»
این مشکل لزوماً به معنی خراب بودن سمعک نیست. محیط‌های بیرون از خانه معمولاً صداهای بیشتری دارند و تشخیص صدای فرد موردنظر از میان صداهای مزاحم برای سیستم شنوایی دشوارتر میشود.
سمعک می‌تواند به بهتر شنیدن و درک گفتار کمک کند، اما نمی‌تواند در همه شرایط صدای موردنظر را به‌طور کامل از صداهای پس‌زمینه جدا کند. به همین دلیل ممکن است عملکرد سمعک در یک اتاق آرام با محیطی مثل خیابان، رستوران یا مهمانی متفاوت باشد.
چرا سمعک در خانه بهتر عمل می‌کند؟
خانه معمولاً محیط آرام‌تری است. تعداد افرادی که صحبت می‌کنند کمتر است، فاصله فرد با گوینده کمتر است و صداهای مزاحم نیز معمولاً محدودتر هستند.
در چنین شرایطی، سمعک راحت‌تر می‌تواند صدای فرد مقابل را تقویت کند و فرد نیز فرصت بیشتری برای تمرکز روی صحبت‌ها دارد.
اما وقتی وارد محیط‌های شلوغ می‌شوید، شرایط کاملاً متفاوت میشود.
چرا بیرون از خانه سخت‌تر می‌شنوم؟
۱. وجود صدای پس‌زمینه
خیابان، رستوران، فروشگاه، مهمانی و محیط‌های شلوغ پر از صداهای مختلف هستند.
صدای ماشین‌ها، صحبت چند نفر، موسیقی، صدای ظروف و رفت‌وآمد افراد می‌تواند تشخیص صدای فردی که با شما صحبت می‌کند را دشوارتر کند.
حتی افراد دارای سمعک مناسب نیز ممکن است در محیط‌های شلوغ همچنان در درک گفتار مشکل داشته باشند.
۲. فاصله از فردی که صحبت می‌کند
در خانه ممکن است فرد مقابل یک یا دو متر با شما فاصله داشته باشد، اما بیرون از خانه ممکن است فردی از فاصله بیشتری با شما صحبت کند.
هرچه فاصله بیشتر شود، صدای گوینده نسبت به صداهای محیط ضعیف‌تر میشود و درک گفتار می‌تواند دشوارتر شود.
۳. چند نفر همزمان صحبت می‌کنند
در مهمانی یا جمع‌های خانوادگی ممکن است چند نفر همزمان صحبت کنند.
در این شرایط مغز باید از بین چند صدای مختلف، صدای فرد موردنظر را انتخاب و دنبال کند. این کار برای فرد کم‌شنوا می‌تواند دشوار باشد، حتی اگر سمعک به‌درستی تنظیم شده باشد.
۴. جهت صدا اهمیت پیدا می‌کند
وقتی فرد مقابل روبه‌روی شما صحبت می‌کند، دیدن صورت و حرکات لب نیز می‌تواند به درک بهتر صحبت‌ها کمک کند.
اما اگر فرد از کنار یا پشت سر شما صحبت کند، تشخیص گفتار ممکن است دشوارتر شود؛ مخصوصاً در محیطی که صداهای مزاحم زیادی وجود دارد.
۵. تنظیم سمعک ممکن است برای محیط‌های مختلف نیاز به بررسی داشته باشد
سمعک‌های دیجیتال قابلیت‌های مختلفی برای پردازش صدا دارند و می‌توانند بر اساس نیاز فرد و محیط‌های شنیداری مختلف تنظیم شوند.
بنابراین ممکن است سمعکی که در یک محیط آرام عملکرد بسیار خوبی دارد، در محیط شلوغ به تنظیم دقیق‌تری نیاز داشته باشد.
۶. استفاده از دو سمعک
اگر هر دو گوش شما ضعیف است ولی یک سمعک استفاده میکنید در محیط های شلوغ وضوح کلمات برای شما کم میشود پس توصیه میشود از سمعک برای هر دو گوش استفاده کنید
آیا این یعنی سمعک من ضعیف است؟
نه لزوماً.
عملکرد سمعک فقط به قدرت آن بستگی ندارد. نوع و شدت کم‌شنوایی، ویژگی‌های محیط، فاصله از گوینده، میزان صدای پس‌زمینه و توانایی فرد در درک گفتار همگی روی تجربه شنیداری تأثیر دارند.
حتی با یک سمعک مناسب، ممکن است شنیدن در سکوت بسیار راحت‌تر از شنیدن در یک رستوران شلوغ باشد.
اگر سمعک در خانه خوب است ولی بیرون نه، چه کار کنیم؟
اولین کار این نیست که صدای سمعک را بیشتر کنید.
بالا بردن ولوم همیشه مشکل درک گفتار در محیط شلوغ را حل نمی‌کند و حتی ممکن است باعث شود صداهای مزاحم نیز بلندتر شوند.
بهتر است موارد زیر بررسی شوند:
- تنظیم فعلی سمعک
- وضعیت کم‌شنوایی و تغییرات احتمالی آن
- عملکرد میکروفون و سمعک
- برنامه‌های شنیداری سمعک در محیط‌های مختلف
- نحوه قرارگیری سمعک روی گوش
- توانایی فرد در درک گفتار در سکوت و در نویز
در بعضی افراد، انجام تست‌های گفتاری در حضور نویز نیز می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره مشکل واقعی فرد در محیط‌های شلوغ بدهد.
چند نکته برای بهتر شنیدن با سمعک در محیط بیرون
اگر با سمعک در محیط‌های شلوغ مشکل دارید، این نکات می‌توانند کمک‌کننده باشند:
- تا حد امکان روبه‌روی فردی که با شما صحبت می‌کند قرار بگیرید.
- در رستوران یا مهمانی، جای خلوت‌تر را انتخاب کنید.
- نزدیک منابع صدای شدید مثل بلندگو، آشپزخانه یا خیابان شلوغ ننشینید.
- هنگام صحبت، تلویزیون یا سایر منابع صدای غیرضروری را کم کنید.
- اگر چند نفر همزمان صحبت می‌کنند، روی یک نفر تمرکز کنید.
- اگر مشکل ادامه‌دار است، تنظیم سمعک را توسط شنوایی‌شناس بررسی کنید.
انتخاب محل نشستن و کاهش صدای پس‌زمینه از راهکارهای شناخته‌شده برای بهتر شدن ارتباط در افراد کم‌شنوا است.
آیا ممکن است مشکل از شنوایی خودم باشد؟
بله.
اگر مدتی است احساس میکنید نسبت به گذشته در محیط‌های شلوغ سخت‌تر می‌شنوید، ممکن است شنوایی شما تغییر کرده باشد و تنظیم قبلی سمعک دیگر کاملاً متناسب با وضعیت فعلی نباشد.
در این شرایط بهتر است ابتدا وضعیت شنوایی بررسی شود و سپس در صورت نیاز، تنظیم سمعک اصلاح شود.
جمع‌بندی
اگر سمعک در خانه خوب کار می‌کند اما بیرون از خانه صدای افراد را خوب متوجه نمی‌شوید، لزوماً به این معنی نیست که سمعک خراب یا ضعیف است.
محیط‌های شلوغ به دلیل وجود صدای پس‌زمینه، فاصله بیشتر از گوینده و صحبت همزمان چند نفر، یکی از دشوارترین شرایط شنیداری برای افراد کم‌شنوا هستند.
اگر این مشکل مرتب تکرار میشود، به‌جای زیاد کردن صدای سمعک، بهتر است تنظیم سمعک و وضعیت شنوایی شما بررسی شود.
سوالات متداول
آیا سمعک باید در محیط شلوغ هم مثل خانه خوب کار کند؟
نه لزوماً. محیط شلوغ از نظر شنیداری بسیار پیچیده‌تر است و حتی با سمعک مناسب نیز ممکن است درک گفتار دشوارتر باشد.
آیا زیاد کردن صدای سمعک مشکل را حل می‌کند؟
همیشه نه. زیاد کردن صدا ممکن است صدای پس‌زمینه را نیز بلندتر کند. در بسیاری از موارد، بررسی تنظیمات سمعک و شرایط شنوایی فرد منطقی‌تر است.
آیا اگر بیرون از خانه خوب نمی‌شنوم باید سمعکم را عوض کنم؟
نه لزوماً. ابتدا باید مشخص شود مشکل از تنظیم، تغییر شنوایی، عملکرد سمعک یا شرایط محیطی است. تعویض سمعک بدون بررسی علت، همیشه ضروری نیست.
برای مشکل شنیدن در محیط شلوغ چه تستی انجام میشود؟
بسته به شرایط فرد، شنوایی‌شناس می‌تواند علاوه بر ارزیابی معمول شنوایی، درک گفتار و در صورت نیاز درک گفتار در حضور نویز را نیز بررسی کند.
اگر در اسلامشهر با سمعک در محیط‌های شلوغ مشکل دارم چه کار کنم؟
می‌توانید برای بررسی شنوایی و تنظیم سمعک به کلینیک شنوایی‌سنجی و سمعک آوانا در اسلامشهر مراجعه کنید تا وضعیت شنوایی و عملکرد و تنظیم سمعک بررسی شود.
کلینیک شنوایی‌سنجی و سمعک آوانا اسلامشهر
اسلامشهر، بلوار بسیج، نبش خیابان مهدیه، ساختمان پزشکان گلستان، طبقه سوم، واحد ۵۱۴
📞 ۰۲۱-۵۶۱۳۸۴۰۷
📱 ۰۹۹۱۲۰۳۸۰۶۵
آوانا، آوای نو زندگی