یکی از سؤال‌های رایج افرادی که از سمعک استفاده میکنند این است:
«صدای طرف مقابل را می‌شنوم، اما چرا بعضی کلمات را نمی‌فهمم؟»
این اتفاق نسبتاً شایع است و همیشه به معنی خراب بودن سمعک نیست. عوامل مختلفی می‌توانند باعث شوند فرد با وجود استفاده از سمعک، هنوز درک گفتار خوبی نداشته باشد.
در ادامه مهم‌ترین علت‌ها را بررسی می‌کنیم.
۱. سمعک به‌درستی تنظیم نشده است
یکی از مهم‌ترین دلایل، تنظیم نامناسب سمعک است.
سمعک باید بر اساس نتیجه شنوایی‌سنجی و میزان کم‌شنوایی هر فرد تنظیم شود. اگر تقویت بعضی فرکانس‌ها کمتر یا بیشتر از مقدار مناسب باشد، ممکن است فرد صدا را بشنود اما کلمات واضح نباشند.
به همین دلیل اگر با سمعک احساس می‌کنید صداها بیش از حد بلند، خفه، تیز یا غیرطبیعی هستند، بهتر است تنظیم سمعک بررسی شود.
۲. کم‌شنوایی فقط مشکل «بلندی صدا» نیست
بعضی افراد تصور میکنند اگر سمعک صدا را بلند کند، باید همه کلمات را کاملاً متوجه شوند.
اما در برخی انواع کم‌شنوایی، به‌خصوص کم‌شنوایی‌های حسی‌عصبی، ممکن است مشکل اصلی فقط پایین آمدن بلندی صدا نباشد؛ بلکه وضوح و درک گفتار نیز تحت تأثیر قرار گرفته باشد.
در چنین شرایطی، حتی با تقویت مناسب صدا ممکن است بعضی کلمات همچنان برای فرد نامفهوم باشند.
۳. SDS پایین
یکی از موارد مهمی که هنگام ارزیابی شنوایی باید بررسی شود، درصد تشخیص کلمات یا SDS (Speech Discrimination Score) است.
اگر اس دی اس(درصد تشخیص کلمات در صدای بلند) پایین باشد، ممکن است فرد صدا را دریافت کند اما نتواند همه کلمات را به‌درستی تشخیص دهد.
در این شرایط، صرفاً افزایش حجم صدای سمعک همیشه مشکل را حل نمی‌کند.
به همین دلیل قبل از انتخاب یا تغییر سمعک، بررسی وضعیت درک گفتار اهمیت زیادی دارد.
۴. محیط شلوغ است
سمعک می‌تواند به بهتر شنیدن گفتار کمک کند، اما هیچ سمعکی نمی‌تواند همه صداهای مزاحم محیط را به‌طور کامل حذف کند.
در رستوران، مهمانی، خیابان یا جمع‌های شلوغ، صداهای زیادی همزمان به گوش می‌رسند.
در چنین شرایطی تشخیص صدای فرد مورد نظر دشوارتر می‌شود؛ به‌خصوص اگر کم‌شنوایی فرد شدیدتر باشد.
سمعک‌های جدیدتر دارای فناوری‌هایی برای کاهش نویز و تمرکز بیشتر روی گفتار هستند، اما حتی این سمعک‌ها نیز محدودیت‌هایی دارند.
۵. فرد مقابل خیلی آرام یا سریع صحبت می‌کند
اگر فرد مقابل خیلی آرام، سریع یا نامنظم صحبت کند، درک کلمات برای فرد کم‌شنوا دشوارتر می‌شود.
همچنین اگر فرد از فاصله دور صحبت کند یا صورت او از فرد کم‌شنوا دور باشد، درک گفتار می‌تواند سخت‌تر شود.
۶. هنوز به سمعک عادت نکرده‌اید
اگر به‌تازگی سمعک گرفته‌اید، مغز شما باید به صدای جدید عادت کند.
ممکن است در روزهای اول بعضی صداها غیرطبیعی، بلند یا حتی آزاردهنده به نظر برسند.
به همین دلیل معمولاً توصیه می‌شود استفاده از سمعک به‌صورت تدریجی و طبق برنامه شنوایی‌شناس افزایش پیدا کند.
با گذشت زمان، مغز بهتر یاد می‌گیرد صداهای مهم را از صداهای غیرضروری جدا کند.
۷. سمعک کثیف شده یا فیلتر آن گرفته است
گاهی مشکل بسیار ساده‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید.
جرم گوش، گردوغبار و رطوبت می‌توانند باعث گرفتگی فیلتر یا گیرنده سمعک شوند و کیفیت و شدت صدا را کاهش دهند.
اگر احساس می‌کنید سمعک نسبت به گذشته ضعیف‌تر شده است، قبل از اینکه تصور کنید شنوایی‌تان بدتر شده، بهتر است سمعک نیز بررسی و سرویس شود.
۸. شنوایی شما تغییر کرده است
کم‌شنوایی همیشه ثابت نمی‌ماند.
اگر مدت زیادی از آخرین شنوایی‌سنجی گذشته باشد، ممکن است میزان شنوایی شما تغییر کرده باشد و تنظیمات قبلی سمعک دیگر کاملاً مناسب نباشد.
در این شرایط انجام مجدد شنوایی‌سنجی و در صورت نیاز تنظیم مجدد سمعک می‌تواند کمک‌کننده باشد.
۹. نوع سمعک با نیازهای شما متناسب نیست
گاهی سمعک خراب نیست و حتی تنظیم آن هم مناسب است، اما امکانات آن با سبک زندگی فرد هماهنگ نیست.
برای مثال فردی که بیشتر روز خود را در محیط‌های شلوغ می‌گذراند، ممکن است به فناوری‌های پیشرفته‌تر پردازش گفتار و کاهش نویز نیاز داشته باشد.
به همین دلیل هنگام انتخاب سمعک، فقط میزان کم‌شنوایی مهم نیست؛ محیط‌های شنیداری روزمره فرد نیز اهمیت زیادی دارد.
۱۰. باید هر دو گوش سمعک استفاده شود
بعضی افراد با وجود کم شنوایی در هر دو گوش اصرار دارند فقط یک گوش را سمعک بگذارند. در صورتی که هر دو گوش کم شنوا باشد ولی یک گوش را فقط سمعک استفاده کنید کلمات رو واضح متوجه نمیشوید ومغز توانایی درک کامل کلمات با یک گوش را کمتر دارد. مخصوصا در محیط های شلوغ و دارای همهمه. پس در صورتی که فقط یک سمعک دارید و کلمات را واضح متوجه نمیشوید برای گوش مقابل هم حتما سمعک مناسب استفاده کنید
اگر با سمعک حرف بعضی افراد را نمی‌فهمیم چه کار کنیم؟
اول از همه سمعک را خودسرانه زیاد یا کم نکنید.
بهتر است این موارد بررسی شوند:
- وضعیت و میزان کم‌شنوایی
- درصد درک گفتار یا SDS
- عملکرد و تمیزی سمعک
- تنظیمات سمعک
- شرایط شنیداری که مشکل در آن اتفاق می‌افتد
گاهی با یک تنظیم ساده مشکل برطرف می‌شود و گاهی لازم است شنوایی فرد مجدداً ارزیابی شود.
آیا اگر با سمعک هنوز بعضی کلمات را نمی‌فهمیم، باید سمعک را عوض کنیم؟
نه لزوماً.
قبل از تعویض سمعک باید مشخص شود مشکل دقیقاً از کجاست.
ممکن است مشکل به دلیل تنظیم نامناسب، گرفتگی فیلتر، جرم گوش، تغییر شنوایی یا حتی پایین بودن توانایی تشخیص گفتار باشد.
بنابراین تعویض سمعک بدون بررسی علت مشکل، همیشه بهترین راه‌حل نیست.
نتیجه‌گیری
اگر با وجود استفاده از سمعک هنوز صدای بعضی افراد را می‌شنوید اما حرف‌هایشان را به‌خوبی متوجه نمیشوید، این موضوع را نادیده نگیرید.
تنظیم سمعک، وضعیت درک گفتار، میزان کم‌شنوایی، سلامت سمعک و شرایط محیطی باید بررسی شوند.
در بسیاری از موارد، مشکل با یک سرویس یا تنظیم دقیق‌تر سمعک برطرف می‌شود؛ اما اگر SDS پایین باشد یا کم‌شنوایی تغییر کرده باشد، ممکن است نیاز به ارزیابی و برنامه توانبخشی دقیق‌تری وجود داشته باشد.
سوالات متداول
چرا با سمعک صدا را می‌شنوم ولی کلمات را نمی‌فهمم؟
این مشکل می‌تواند به دلیل تنظیم نامناسب سمعک، پایین بودن درک گفتار، کم‌شنوایی حسی‌عصبی، محیط شلوغ یا تغییر میزان شنوایی ایجاد شود.
آیا پایین بودن درصد درک گفتار در تست شنوایی باعث می‌شود با سمعک حرف‌ها را نفهمیم؟
بله، پایین بودن اس دی اس می‌تواند باعث شود فرد با وجود شنیدن صدا، نتواند بعضی کلمات را به‌درستی تشخیص دهد.
آیا زیاد کردن صدای سمعک مشکل درک گفتار را حل می‌کند؟
نه همیشه. اگر مشکل مربوط به وضوح گفتار یا پایین بودن اس دی اس باشد، زیاد کردن صدا ممکن است فقط صدا را بلندتر کند و الزاماً باعث بهتر فهمیدن کلمات نشود.
چرا در خانه خوب می‌شنوم ولی در مهمانی نه؟
در محیط‌های شلوغ، صداهای مزاحم زیادی وجود دارد و جدا کردن صدای فرد موردنظر دشوارتر می‌شود. این مشکل در افراد کم‌شنوا شایع است. مخصوصا کسانی که یک سمعک فقط استفاده میکنند. برای وضوح بیشتر حتما باید هردو گوش سمعک استفاده شود
آیا کثیف شدن سمعک باعث ضعیف شدن صدا می‌شود؟
بله. جرم، گردوغبار و رطوبت می‌توانند فیلتر یا گیرنده سمعک را مسدود کنند و باعث کاهش کیفیت یا شدت صدا شوند.
اگر با سمعک حرف دیگران را نمی‌فهمم، باید سمعک را عوض کنم؟
خیر. ابتدا باید سمعک، تنظیمات، شنوایی و درک گفتار بررسی شود. در بسیاری از موارد مشکل با سرویس یا تنظیم مجدد برطرف می‌شود.
شنوایی‌سنجی و تنظیم سمعک در اسلامشهر
اگر با وجود استفاده از سمعک هنوز در درک صحبت دیگران مشکل دارید، در کلینیک شنوایی‌سنجی و سمعک آوانا می‌توانید شنوایی و عملکرد سمعک خود را بررسی و در صورت نیاز تنظیم مجدد کنید.
📍 اسلامشهر، بلوار بسیج، نبش خیابان مهدیه، ساختمان پزشکان گلستان، طبقه سوم، واحد ۵۱۴
☎️ 02156138407