یکی از سؤال‌های رایج افرادی که از سمعک استفاده می‌کنند این است که:
«وقتی کسی نزدیک من صحبت می‌کند صدایش را خوب می‌شنوم، اما وقتی از فاصله دورتر حرف می‌زند، صدا واضح نیست. چرا؟»
این اتفاق لزوماً به معنی خراب بودن سمعک نیست. عملکرد سمعک به فاصله فرد از منبع صدا، شدت صدا، شرایط محیط، نوع سمعک و تنظیمات آن بستگی دارد.
۱. فاصله از فردی که صحبت می‌کند زیاد است
میکروفون سمعک صدای محیط را دریافت و تقویت می‌کند، اما با افزایش فاصله، صدای گوینده ضعیف‌تر به میکروفون می‌رسد.
برای مثال، ممکن است صحبت کردن فردی که یک متر مقابل شما نشسته کاملاً واضح باشد، اما وقتی همان فرد چند متر دورتر میشود، درک کلمات سخت‌تر شود.
بنابراین سمعک نمی‌تواند محدودیت‌های فیزیکی انتشار صدا را کاملاً از بین ببرد.
۲. صدای محیط از صدای گوینده بیشتر است
اگر فردی از فاصله دور با شما صحبت کند و همزمان صدای تلویزیون، ماشین، افراد دیگر یا وسایل محیط وجود داشته باشد، تشخیص صدای او دشوارتر میشود.
هرچه فاصله گوینده بیشتر و صدای محیط بیشتر باشد، جدا کردن صدای موردنظر از صداهای مزاحم برای سمعک و مغز سخت‌تر میشود.
۳. جهت قرار گرفتن گوینده مهم است
بعضی سمعک‌ها دارای میکروفون‌های جهت‌دار هستند و تلاش می‌کنند صداهایی را که از سمت فرد مقابل می‌آیند بیشتر دریافت کنند.
اگر فردی از پشت سر یا از کنار صحبت کند، ممکن است صدای او نسبت به زمانی که روبه‌روی شما قرار دارد، واضح‌تر یا بلندتر شنیده نشود.
به همین دلیل در بسیاری از موقعیت‌ها بهتر است هنگام صحبت کردن، تا حد امکان رو به فرد باشید
۴. تنظیمات سمعک برای شرایط مختلف مناسب نیست
تنظیم سمعک فقط به این معنی نیست که صدا را بلندتر کنیم.
شنوایی‌شناس بر اساس میزان و نوع کم‌شنوایی، فرکانس‌های مختلف را به شکل متفاوتی تنظیم می‌کند. همچنین ممکن است سمعک برای شرایط مختلف، برنامه‌های متفاوتی داشته باشد.
اگر فرد در فاصله نزدیک خوب می‌شنود اما در فاصله دور مرتباً مشکل دارد، ممکن است لازم باشد تنظیمات سمعک و نحوه دریافت صدا بررسی شود.
۵. خودِ کم‌شنوایی می‌تواند روی درک گفتار از فاصله دور تأثیر بگذارد
گاهی فرد تصور می‌کند چون سمعک دارد باید بتواند صحبت کردن افراد را از هر فاصله‌ای کاملاً واضح بشنود.
اما سمعک شنوایی طبیعی را به گوش برنمی‌گرداند. سمعک صدا را متناسب با کم‌شنوایی تقویت می‌کند تا دسترسی فرد به صدا و به‌خصوص گفتار بهتر شود.
اگر کم‌شنوایی شدیدتر باشد یا توانایی درک گفتار پایین باشد، ممکن است حتی با وجود تنظیم مناسب سمعک، شنیدن صحبت فردی که از فاصله دور حرف می‌زند دشوار باقی بماند.
۶. موقعیت‌های شلوغ مشکل را بیشتر می‌کنند
شنیدن صدای یک نفر از فاصله دور در یک اتاق ساکت با شنیدن همان فرد در یک مهمانی یا محیط شلوغ کاملاً متفاوت است.
در محیط شلوغ، مغز باید همزمان صدای گوینده را از میان صداهای مختلف تشخیص دهد. اگر گوینده هم از شما فاصله داشته باشد، این کار سخت‌تر میشود.
به همین دلیل ممکن است فرد بگوید:
«وقتی دکتر یا همسرم نزدیکم است خوب می‌شنوم، ولی وقتی از آن طرف اتاق حرف می‌زند متوجه نمی‌شوم.»
۷. از یک سمعک استفاده میکنید
اگر شما فقط یک گوشتان سمعک دارد و گوش دیگر بدون سمعک است صداهای دور را نمیتوانید خوب بشنوید و همچنین در محیط شلوغ دچار مشکل میشوید. بنابراین توصیه میشود حتما برای هر دو گوش از سمعک استفاده کنید تا مغز توانایی درک کلمات در محیط شلوغ را افزایش دهد
آیا باید صدای سمعک را بیشتر کنیم؟
نه همیشه.
زیاد کردن صدای سمعک لزوماً باعث نمی‌شود صدای فردی که از فاصله دور صحبت می‌کند واضح‌تر شود.
گاهی مشکل اصلی شدت صدا نیست، بلکه وضوح گفتار و نسبت صدای گوینده به صدای محیط است.
افزایش بیش از حد صدا نیز ممکن است باعث شود بعضی صداها بیش از اندازه بلند و آزاردهنده شوند.
بنابراین بهتر است قبل از تغییر خودسرانه تنظیمات، سمعک توسط شنوایی‌شناس بررسی شود.
برای بهتر شنیدن صدای افراد از فاصله دور چه کار کنیم؟
چند نکته می‌تواند کمک‌کننده باشد:
تا حد امکان روبه‌روی فرد قرار بگیرید.
در محیط‌های شلوغ به محل کم‌صداتری بروید.
از فرد مقابل بخواهید هنگام صحبت کردن رو به شما باشد.
اگر امکان دارد فاصله را کمتر کنید.
در صورت وجود مشکل مداوم، تنظیم سمعک را بررسی کنید.
اگر مدت زیادی از آخرین ارزیابی شنوایی گذشته، شنوایی خود را مجدداً بررسی کنید.
چه زمانی باید برای تنظیم سمعک مراجعه کنیم؟
اگر قبلاً با سمعک صدای افراد را در فاصله‌های معمولی بهتر می‌شنیدید اما اخیراً این وضعیت تغییر کرده است، بهتر است فقط صدای سمعک را زیاد نکنید.
ممکن است شنوایی شما تغییر کرده باشد، تنظیم سمعک دیگر مناسب نباشد، یا سمعک نیاز به بررسی فنی داشته باشد.
در این شرایط انجام تست شنوایی و بررسی عملکرد و تنظیم سمعک می‌تواند مشخص کند مشکل از کجاست.
سوالات متداول
چرا نزدیک خوب می‌شنوم ولی دور نه؟
زیاد شدن فاصله باعث ضعیف‌تر شدن صدای گوینده در میکروفون سمعک میشود. اگر صدای محیط هم زیاد باشد، درک گفتار دشوارتر میشود.
آیا سمعک باید صدای افراد دور را هم کاملاً واضح کند؟
خیر. سمعک می‌تواند دسترسی به صدا و گفتار را بهتر کند، اما نمی‌تواند تمام محدودیت‌های فاصله، نویز محیط و کم‌شنوایی را از بین ببرد
آیا زیاد کردن ولوم مشکل را حل می‌کند؟
نه لزوماً. اگر مشکل مربوط به وضوح گفتار یا صدای محیط باشد، افزایش ولوم ممکن است فقط صداهای مزاحم را هم بلندتر کند.
اگر قبلاً خوب می‌شنیدم ولی الان صدای دور را خوب نمی‌شنوم چه کنم؟
بهتر است شنوایی و تنظیم سمعک بررسی شود؛ چون ممکن است میزان شنوایی تغییر کرده باشد یا تنظیم قبلی دیگر مناسب نباشد.